Korrupsiyasiz investitsiya muhitini yaratish: Strategik yondashuvlar va xalqaro tajribalar
Bugungi globallashuv davrida iqtisodiy taraqqiyot va xalqaro hamkorlikning eng muhim omillaridan biri — shaffof va adolatli investitsiya muhitini shakllantirishdir. Har qanday davlat yoki yirik korxona oldida turgan asosiy vazifalardan biri korrupsiya xavfini kamaytirish, kapital va resurslarning oqilona taqsimlanishini ta’minlashdir. Shu ma’noda, O‘zbekiston hukumati tomonidan oxirgi yillarda olib borilayotgan islohotlar, jumladan, korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha kompleks dasturlar, biz — «Navoiyuran» jamoasi uchun ham muhim hisoblanadi.
Korrupsiya, eng avvalo, investitsiya jarayonlarida ishonch muhitiga putur yetkazadi. Investor uchun eng zaruri — kafolatlangan xavfsizlik va qonun ustuvorligidir. Agar loyihalarni tanlash, moliyaviy resurslarni taqsimlash yoki davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshirilayotgan tashabbuslarda noaniqlik va manfaatlar to‘qnashuvi mavjud bo‘lsa, buning salbiy ta’siri uzoq muddat davomida seziladi. Shu bois, xalqaro tajribada investitsiya muhitini sog‘lomlashtirishga qaratilgan asosiy yo‘nalishlar sifatida raqamlashtirish, ochiq ma’lumotlar tizimini joriy etish, davlat xaridlarini shaffof tashkil etish va fuqarolik nazoratini kuchaytirish kabi strategiyalar alohida o‘rin tutadi.
Masalan, Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida barcha tender jarayonlari yagona onlayn platformalarda ochiq e’lon qilinadi. Janubiy Koreya yoki Singapurda esa davlat-xususiy sheriklik loyihalarida “bir darcha” prinsipi ishlaydi: investor barcha ruxsatnomalarni ortiqcha byurokratiyasiz, qisqa muddatlarda olishi mumkin. Natijada, korrupsiya uchun imkoniyatlar keskin qisqaradi.
«Navoiyuran» davlat korxonasida ham biz bu yo‘nalishda aniq chora-tadbirlarni ko‘rmoqdamiz. Xususan, strategik investitsiya loyihalarini rejalashtirish va amalga oshirishda zamonaviy raqamli platformalardan foydalanish yo‘lga qo‘yildi. Tender savdolarida shaffoflikni ta’minlash, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish hamda har bir bosqichda hisobdorlikni kuchaytirish korxonaning ichki siyosatida ustuvor o‘rin egallagan. Shuningdek, xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikda loyihalarni baholash va monitoring qilish mexanizmlari joriy qilinmoqda.
Albatta, korrupsiyasiz muhitni yaratish birgina qonun yoki farmon bilan emas, balki tizimli yondashuv bilan amalga oshadi. Bu jarayonda uchta asosiy tamoyilni ta’kidlash mumkin:
- Shaffoflik – barcha jarayonlarning ochiqligi va umumiy auditoriyaga taqdim etilishi.
- Mas’uliyatlilik – rahbarlardan tortib ijrochi xodimlargacha bo‘lgan har bir bo‘g‘inda hisobdorlikni kuchaytirish.
- Xalqaro standartlarga moslashuv – eng yaxshi tajribalarni o‘rganib, mahalliy sharoitga moslashtirish.
Shu o‘rinda bir haqiqatni tan olish kerak: korrupsiyasiz investitsiya muhitini yaratish nafaqat xorijiy investorlar uchun, balki o‘zimizning milliy iqtisodiyotimiz uchun ham katta foyda keltiradi. Chunki shunday muhitda resurslar oqilona taqsimlanadi, loyihalar sifatli amalga oshiriladi va eng muhimi, xalqimiz farovonligi oshadi.
«Navoiyuran» davlat korxonasida investitsiyalar yo‘nalishiga mas’ul rahbar sifatida aytishim mumkinki, bizning korxonamizda shakllanayotgan yangi boshqaruv madaniyati nafaqat ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi, balki kelajakda yurtimizga yanada ko‘proq ishonchli va uzoq muddatli investitsiyalarni jalb etish uchun mustahkam poydevor yaratadi.
Xudoyor Meliyev,
Investitsiyalar bo‘yicha direktor